تحلیل گفتمان انتقادی روشی تازه است که زبان را به عنوان شکلی از کارکرد اجتماعی بررسی و بر بازتولید قدرت اجتماعی به وسیله متن تاکید دارد. ازآنجاکه قدرت حاکم بر هر جامعه ای گفتمان آن جامعه را شکل می دهد، این رویکرد می تواند در مطالعه چگونگی پیوند آثار ادبی با قدرت مسلط بر جامعه موثر واقع شود. نوشتار پیش رو بر آن است تا براساس رویکرد فرکلاف، به تحلیل گفتمان انتقادی داستان شما که غریبه نیستید اثر هوشنگ مرادی کرمانی بپردازد. گفتمان های غالب در این داستان طنز، فقر، خرافات، بومی گرایی، بی سوادی و ترس و تنهایی است. در پژوهش حاضر گفتمان بی سوادی بررسی شده؛ بدین منظور متن در سه لایه توصیف، تفسیر و تبیین تحلیل شده است. برای این منظور، ابتدا در سطح توصیف انتخاب واژگان، دستور زبان، انسجام متن، هم نشینی کلمات، ضمایر، جملات معلوم و مجهول و جنبه های استعاری بررسی شده و سپس در بخش تفسیر، بافت موقعیتی، نوع گفتمان، قدرت کلام، بینامتنیت و نظم گفتمانی داستان مطالعه شده و درنهایت در سطح تبیین، به تحلیل متن، به عنوان جزیی از روند مبارزه اجتماعی در ظرف مناسبات قدرت پرداخته شده است.

رمان هنرمند یکی از زیرشاخه های در آستانه­ی استقلال رمان رشد و کمال به حساب می­آید. پژوهش حاضر تلاش دارد که به کمک دقت در عناصر ساختار رمان انگلیسی تصویر مرد هنرمند در جوانی اثر جیمز جویس و رمان شما که غریبه نیستید از هوشنگ مرادی کرمانی؛ به روش توصیفی – تحلیلی مؤلفه ­های این نوع رمان را معرفی کند. در این نوع رمان، مراحل رشد شخصیت هنرمند، حساسیت­های ذهنی­اش و دیدگاه او در مورد هنر به خوبی شرح می­شود. همچنین در این رمان از ابزارهای هنری و آثار برجستگان رشته­ی هنری یاد می­شود. هنرمند هنر خود را در راه خدمت به اجتماع به کار می­گیرد و خط فکری متفاوت از خانواده­اش سبب مهاجرت وی می­شود. در صحنه­ی نهایی رمان، هنرمند را می­­بینیم که نویسنده­ی داستان زندگی خود است. صحنه­پردازی و توصیفات رمان هم زمان با رشد هنرمند ارتقا می­یابد. بر اساس این مؤلفه ها رمان شما که غریبه نیستید، منطبق­ترین اثر با نمونه­ی خارجی است. به نظر می­رسد که این مؤلفه ها در اکثر نمونه­های این نوع ادبی قابل شناسایی و تحلیل است اما سه مؤلفه ی شرح تکوین شخصیت هنرمند، شرح حساسیت­های ذهنی هنرمند و شرح دیدگاه هنری هنرمند از اهمیت بیشتری برخوردار است و هر رمانی که این سه مؤلفه را دارا باشد؛ در این نوع قرار می­گیرد.

هوشنگ مرادی کرمانی، نویسنده مشهور حوزه ادبیات کودک، پس از گذراندن چندین دهه نویسندگی به نگارش زندگی نامه خود با عنوان شما که غریبه نیستید پرداخته است. این خود سرگذشت نامه به صورتی کاملا آشکار و هوشمندانه، صیرورت یک نویسنده ایرانی را از دوران کودکی به میانسالی سرشار از افتخار و موفقیت به تصویر می کشد. حضور پررنگ عنصر رنج و مشقت در این کتاب ما را بر آن داشت تا قیاسی هر چند کوتاه از گذشته خالق این اثر با زندگی گوستاو فلوبری داشته باشیم که تا سالها به عنوان یک بیمار ذهنی از سوی اطرافیان خود شناخته شده بود. در واقع همانگونه که فلوبر بر جریان ناکامانه زندگی خود غلبه کرد و به سردمدار بی بدیل رئالیسم فرانسه مبدل شد، هوشو نیز در مواجهه با پیش داوری ها و مرارت ها به غرقه شدن در ادبیات پناه می برد، در خلوت گاه هنر ماوایی برای واپس زدگی های خود می یابد و با تکیه بر این گزینش خودآگاه، سرنوشت خود را برخلاف آنچه محیط برایش در نظر گرفته رقم می زند. در نوشتار حاضر، ما با تکیه بر پاره ای از مفاهیم تحلیلی سارتر در باب صیرورت شخصیتهای ادبی و هنری، به بررسی چیستی و چرایی این درونمایه در شما که غریبه نیستید مرادی کرمانی می پردازیم.

هوشنگ مرادی کرمانی از جمله داستان نویسان مشهور کشور ماست که بومی می نویسد و لیکن جهانی فکر می کند و به همین سبب بسیاری از آثار وی به زبان های اروپایی، روسی، ترکی، و اخیرا به زبان عربی ترجمه شده است. از ویژگی های آثار داستانی هوشنگ مرادی کرمانی توجه به ویژگی های بومی و منطقه ای شامل: آداب و رسوم، ادبیات عامیانه، شرایط اقلیمی مانند پوشش گیاهی و آب و هواست. از جمله این داستان ها که بازتاب عناصر اقلیمی و بومی در آن به وفور دیده می شود، رمان «شما که غریبه نیستید» است. که در این مقاله همین یک اثر را از میان تمامی آثار این نویسنده به لحاظ چگونگی کاربرد فرهنگ عامیانه، آداب و رسوم و شرایط اقلیمی و فرهنگ مردم کویر نشین منطقه کرمان مورد بررسی قرار داده ایم و کوشش شده است که عامیانه های این نویسنده با توجه به ویژگی های مردم منطقه کرمان و شهر نویسنده بر اساس نمود هایی از فرهنگ بومی و اقلیمی مورد بررسی و تحلیل قرار گیرد.

در ایران، هفتاد هزار نفر کودک کار و در شهر تهران، دوازده هزار نفر مشغول به کارند و انواع تبعیض­, ها را تجربه می کنند. هدف از نگارش این مقاله، بررسی وضعیت کودکان کار و چرایی شکل گیری پدیده کودک کار است. بنابراین مبتنی بر طرح تحقیق تلفیقی و در قالب دو بخش مطالعاتی کمّی و کیفی، ابتدا مبتنی بر روش پیمایش، 128 پرسشنامه 115 سؤالی تهیه شد که کودکان کاری که با نمونه گیری غیر تصادفی و هدفمند انتخاب شدند، آن را تکمیل کردند. سپس در بخش دوم با انجام هفت مصاحبه عمیق و نیمه ساختمند با فعالان و نخبگان اجتماعی و تحلیل تماتیک مصاحبه های آنها، تلاش شد تا یافته ها تفسیر شود. یافته ها نشان می دهد که بیشترین کودکان کار، پسر هستند و در سنین 10-14 سال قرار دارند. اکثر آنها بی سوادند یا برای کمک به خانواده، به اجبار خانواده و نیاز مالی، ترک تحصیل کرده، کار می کنند. هرچند والدین اکثر آنها در قید حیات هستند، آنها بین ده تا پانزده ساعت در روز کار می کنند و بیشتر به دست فروشی مشغولند. یافته های بخش دوم تحقیق، بیانگر استخراج سه مقوله اصلی، هشت مقوله فرعی، ده مفهوم و 67 کد بود. مهم ترین یافته های کیفی در این مقاله نشان می دهد که پدیده کودک کار به مثابه پدیده پنهان و مغفول است که داده ها و اطلاعات معتبری درباره آن وجود ندارد و در فرهنگ جامعه تبعیضی چندلایه و متکثر، نهادینه شده و در قالب باورهای فرهنگی بازتولید می شود.  ,

شهرت مجازی در دسترس مردم معمولی ای قرار گرفته است که به انتشار تصاویر شخصی، متون دوستانه و ویدیوهای سرگرم کننده می پردازند و «توجه» سایر کاربران را به خود جلب می کنند. پژوهشگران فرهنگ سلبریتی، چهره های مشهور مبتنی بر رسانه های اجتماعی را با اسامی مختلفی توصیف کرده اند که از میان آنها واژه «خرده سلبریتی» بیشتر از سایرین مورد استناد قرار گرفته است. با ظهور و گسترش رسانه های اجتماعی و عضویت میلیون ها کاربر ایرانی در آنها، «مورد توجه قرار گرفتن» به کالایی دلچسب و خواستنی تبدیل شده است؛ به گونه ای که افراد از هر گروه و از هر سنی متقاضی آن هستند. برخی از این افراد معمولی هم اکنون سلبریتی های رسانه های اجتماعی هستند. ولی محققان ایرانی کمتر به دلایل شهرت آنان توجه نشان داده اند. در این مطالعه، بر پایه رویکرد قوم نگاری به فضای مجازی، ما زنان ایرانی را که به دلایل مختلف در سال های اخیر در اینستاگرام شهرت به دست آورده اند شناسایی کردیم و وجوه تشابه و تفاوت بین آنها را یافتیم. تقسیم بندی میکروسلبریتی های ایرانی به هفت مقوله و توصیف ویژگی های هر مقوله از مهم ترین اقدامات و یافته های این پژوهش است.

در این پژوهش به بررسی سبک شناسانه داستان «پرسه در خاک غریبه» از احمد دهقان پرداخته ایم. دهقان یکی از نویسندگان پیشگام و مطرح ادبیات دفاع مقدساست؛ هرچند برخی او را به دلیل تصاویر تند و بعضا به دور از انصافش در این حوزه نمی گنجانند. بررسی ساختاری و محتوایی داستان های این نویسنده به ما کمک می کند تا به درک بهتری از آثار او برسیم. ما به روش توصیفی تحلیلی با استفاده از منابع کتابخانه ای، لایه های مختلف این اثر را کاویده ایم. در سطح زبانی به بررسی لایه های آوایی، واژگانی و نحوی داستان «پرسه در خاک غریبه» پرداخته ایم. ما معتقدیم احمد دهقان از زبانی فرم گرایانه استفاده کرده است. استفاده گسترده از اصطلاحات نظامی، کلمات و عبارات عامیانه، حذف و جابه جایی ارکان جمله و از همه مهم تر استفاده از واژه های نشان دار منفی نگر از ویژگی های سبکی او در سطح زبانی است. از آنجایی که دهقان، روایتی منتقدانه و تاحدودی پلشت انگار از دفاع مقدس ارایه کرده است، بسیاری از واژه ها در داستان او بار منفی پیداکرده اند. او در سطح ادبی از تشبهات نو و دیر فهم استفاده می کند. از دیگر ویژگی های سبکی دهقان می توان به توصیفات شاعرانه که همراه با جان بخشی به اشیا است، اشاره کرد. نویسنده با این کار مخاطب را درگیر فضای داستان می کند. در سطح فکری، فضای داستان های احمد دهقان به شدت مردسالارانه است. این فضا، اقتضای شرایط جنگی است. دهقان با بیانی جزیی نگرانه به دنبال بیان کردن حقایق و تلخی های جنگ است. همچنین، رگه هایی از طنز تلخ و نیش دار را با توجه به حوادث ناخوشایند در رمان می توان دید. او دوست دارد حقایق و تلخی های جنگ را با چاشنی طنز و طعنه به مخاطب نشان دهد.

خرید زمین های مرغوب در نواحی روستایی شمال کشور و ساخت ویلاهای مجلل توسط ساکنان غیربومی در سال های اخیر رشد چشمگیری داشته است. این ساخت وسازها در کنار حضور غریبه ها به عنوان ساکنان جدید در روستاها و زندگی آنان با بومیان، به تغییرات چشمگیری در سبک زندگی روستا منجر شده است. این تغییرات، پیامدها و آثار گوناگونی بر زندگی روستاییان داشته است؛ به طوری که آنان احساسات و ادراک متفاوت یا متضادی از تداوم حضور غریبه ها در روستاهای خویش تجربه می کنند. بر این اساس، این پژوهش با استفاده از رویکرد پدیدارشناسی به دنبال درک احساس های مختلف در بین روستاییان از حضور غربیه ها در روستا است. این مطالعه از طریق مصاحبه با 32 نفر از مشارکت کنندگان پژوهش که براساس دو نوع نمونه گیری در دسترس و نمونه گیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند، به تجربۀ زیستۀ ساکنان هشت روستا از روستاهای تابعۀ شهرستان فومن در استان گیلان پرداخت تا از این طریق امکان تحلیل احساسات تجربه شدۀ آنان در برابر غریبه های ساکن موقت یا دائم در روستا فراهم شود. نتایج یافته های این پژوهش نشان داد حضور غریبه ها در روستا سبب بروز احساسات ناخوشایند در بین روستاییان شده است؛ به گونه ای که حضور آنان در روستا موجب شده احساسات ناخوشایندی نظیر تضاد، تبعیض، خشم، حقارت، پشیمانی و نارضایتی در بین ساکنان روستایی ادراک شود. همچنین نتیجۀ این احساس های ناخوشایند، پیامدهایی نظیر دوگانه شدن الگوی زیست روستایی، نمایش های مالکانۀ غریبه ها، تشدید نابرابری های اجتماعی، فروپاشی اقتصاد رایج روستایی و افزایش میل به مهاجرت در جوانان را به دنبال داشته است.